Siostry Fox

Zazwyczaj za pocz膮tek wsp贸艂czesnego spirytyzmu, religii, w kt贸rej kluczow膮 rol臋 odgrywa nawi膮zanie kontakt贸w ze zmar艂ymi, uwa偶a si臋 przypadek pojawienia si臋 poltergeista w 1848 r., kiedy te dwie ameryka艅skie dziewczynki zacz臋艂y s艂ysze膰 w swoim rodzinnym domu stuki oraz inne odg艂osy o niewiadomym pochodzeniu.聽

Margaret i Kate Fox mia艂y w贸wczas 15 i 12 lat i mieszka艂y razem z rodzicami - farmerem Johnem Foxem, kt贸ry by艂 praktykuj膮cym metodyst膮, i jego 偶on膮 Margaret - w drewnianym domu w Hydesville w pobli偶u Rochester w stanie Nowy Jork. Od kiedy rodzina Fox贸w wyprowadzi艂a si臋 do tego domu pod koniec 1847 r., by艂a cz臋sto niepokojona za dnia oraz budzona w nocy przez odg艂osy o niewiadomym pochodzeniu - takie jak stuki i 艂omotanie - co przypisywano obecno艣ci w domu duch贸w.聽

Przypuszczenie potwierdzi艂o si臋, gdy pewnej nocy 31 marca 1848 r. Maggie i Katie zacz臋艂y klaska膰 w d艂onie, by po chwili us艂ysze膰 w odpowiedzi stuki na艣laduj膮ce rytm ich kla艣ni臋膰. Stuki, kt贸rych 艣wiadkami byli w p贸藕niejszym czasie tak偶e s膮siedzi, odpowiada艂y poszczeg贸lnym literom alfabetu uk艂adaj膮cym si臋 w tre艣膰 przekazu pochodz膮cego jakoby od Charlesa Rosy, komiwoja偶era, kt贸ry twierdzi艂, 偶e zosta艂 zamordowany i ograbiony przez poprzedniego lokatora domu, a jego cia艂o zosta艂o pogrzebane w piwnicy. Jak twierdzi艂 John Fox, w piwnicy rzeczywi艣cie natrafiono na 艣lady ludzkich szcz膮tk贸w.聽

S艂awa Maggie i Kate ros艂a. Wkr贸tce zamieszka艂y u swojej starszej siostry Leah w Rochester i zacz臋艂y wyst臋powa膰 na publicznych pokazach, demonstruj膮c swoje zdolno艣ci nawi膮zywania kontakt贸w ze 艣wiatem duchowym. Wkr贸tce ich 艣ladem posz艂y inne media, dzi臋ki czemu w okresie, w kt贸rym du偶膮 popularno艣ci膮 cieszy艂 si臋 ju偶 od d艂u偶szego czasu mesmeryzm i swedenborgianizm, powsta艂 sprzyjaj膮cy klimat do wykszta艂cenia si臋 nowego spojrzenia na sprawy 偶ycia i 艣mierci oraz do powstawania nowych ruch贸w ,,religijnych".

Leah zosta艂a impresariem Maggie i Katie. Podczas licznych tournees po miastach ameryka艅skich organizowa艂y w salonach seanse spirytystyczne, na kt贸re wst臋p by艂 p艂atny. Podczas wyst臋p贸w si贸str Fox porusza艂y si臋 stoliki, dochodzi艂o do materializacji r贸偶nego rodzaju przedmiot贸w oraz pojawia艂y si臋 duchy. S艂awa si贸str zacz臋艂a jednak male膰, pocz膮wszy od 1855 r., odk膮d Maggie i Katie zacz臋艂y popada膰 w alkoholizm. W ko艅cu Leah, kt贸ra ponownie wysz艂a za m膮偶, postanowi艂a je opu艣ci膰 i wycofa膰 si臋 z uczestnictwa w publicznych wyst臋pach.聽

Z powodu problem贸w z alkoholem seanse z udzia艂em si贸str Fox, zacz臋艂y odbywa膰 si臋 nieregularnie, coraz cz臋艣ciej wysuwano wobec nich zarzuty o oszustwo. W 1888 r. Maggie przyzna艂a si臋 publicznie do dokonywania oszustw podczas seans贸w spirytystycznych, o艣wiadczaj膮c, 偶e pojawiaj膮ce si臋 w ich trakcie stuki by艂y w rzeczywisto艣ci odg艂osami uzyskiwanymi przez odpowiednie poruszanie palc贸w n贸g. W p贸藕niejszym czasie Maggie jednak odwo艂a艂a swoje o艣wiadczenie.聽

Po 艣mierci si贸str - obie zmar艂y na pocz膮tku lat dziewi臋膰dziesi膮tych XIX wieku - w piwnicy ich domu odkryto szkielet ludzki, co zdaniem spirytyst贸w stanowi艂o dow贸w na autentyczno艣膰 pierwszych paranormalnych zdarze艅, w kt贸rych uczestniczy艂y siostry Fox. Tymczasem krytycy utrzymywali, 偶e prawdopodobnie tak偶e i tym razem chodzi艂o o kolejne oszustwo.聽

Patrz te偶:聽seans spirytystycznypoltergeist