Niewolnictwo w Izraelu

Niewolnictwo w Izraelu聽

W czasach Chrystusa z pewno艣ci膮 istnieli w Izraelu niewolnicy. On sam za艣 wspomina o nich wielokrotnie, na przyk艂ad w przypowie艣ci o s艂udze niemi艂osiernym, o synu marnotrawnym i wiele innych. Tam nawet, gdzie nowsze przek艂ady u偶ywaj膮 ogl臋dnego s艂owa ,,s艂uga", wydaje si臋 rzecz膮 pewn膮, 偶e chodzi o niewolnik贸w.聽

Czytaj膮c Nowy Testament, a tak偶e J贸zefa Flawiusza, nie odnosi si臋 wra偶enia, jakoby u 呕yd贸w istnia艂a liczna klasa niewolnik贸w. Ze wzgl臋du na niskie wynagrodzenie p艂acone robotnikom wolnym nie op艂aca艂o si臋 w艂a艣ciwie kupowa膰 niewolnika, kt贸remu trzeba by艂o zapewni膰 utrzymanie. Oficjalny dokument datowany z 71 r. naszej ery, podaje, 偶e w okr臋gu, w kt贸rym urz膮d podatkowy obejmowa艂 385 podatnik贸w, wszyscy oni razem wzi臋ci posiadali tylko 44 niewolnik贸w.聽

Prawo chroni艂o niewolnika. Kara艂o pana za zabicie niewolnika, przewidywa艂o obdarzenie wolno艣ci膮 tego, kt贸rego pan bij膮c okaleczy艂 lub o艣lepi艂, albo tego, kt贸ry by艂 stale traktowany w okrutny spos贸b. Prawo czyni艂o jednak r贸偶nic臋 mi臋dzy niewolnikami poga艅skimi a niewolnikami Hebrajczykami. Pierwsi, kupowani na targu, jak to si臋 powszechnie praktykowano, byli mniej chronieni od drugich. Oni jednak te偶 nie mogli by膰 zabijani ani kaleczeni. Mieli prawo do jednego dnia odpoczynku. Stanowili w艂asno艣膰 Izraelity, podlegali kilku przepisom biblijnnym, ale wbrew ich woli nie wolno by艂o ich obrzeza膰. Je艣li niewolnik uchyla艂 si臋 od wype艂nienia tego przepisu ponad dwana艣cie miesi臋cy, nale偶a艂o go odsprzeda膰 poganom. Je艣li si臋 te偶 zgodzi艂, uwa偶ano go od tej chwili za cz艂onka rodziny.聽

Istnia艂o zarz膮dzenie prawne (dotycz膮ce Izraelit贸w), skazuj膮ce na niewolnictwo niewyp艂acalnego d艂u偶nika oraz z艂odzieja, kt贸ry nie by艂 w stanie zwr贸ci膰 skradzionej rzeczy. Widywano r贸wnie偶 n臋dzarzy, kt贸rzy w obawie przed 艣mierci膮 g艂odow膮 sami si臋 oddawali w niewol臋. W takim wypadku pan przek艂uwa艂 im ma艂偶owin臋 uszn膮 na znak niewolnictwa.

Po艂o偶enie niewolnicy, 呕yd贸wki, czy poganki, by艂o oczywi艣cie zupe艂nie inne ni偶 m臋偶czyzny. Wydawana za niewolnika dzieli艂a jego los niezale偶nie od tego, czy zosta艂 wyzwolony, czy te偶 odsprzedany. Wyj膮tek od tej zasady stanowi艂 wypadek, gdy nale偶a艂a poprzednio do pana, kt贸ry m贸g艂by j膮 przygarn膮膰 razem z dzie膰mi, czego rabbiowie nie powchwalali. Przede wszystkim jednak wiele kobiet zostawa艂o na艂o偶nicami pan贸w i ich syn贸w. Prawo chroni艂o niewolne na艂o偶nice, zakazywa艂o wyprzedawa膰 te z dom贸w, kt贸re przesta艂y si臋 podoba膰, natomiast automatycznie obdarza艂o wolno艣ci膮 prawnie po艣lubione, nie zezwalaj膮c na roz艂膮czenie ich z dzie膰mi.聽

Opr贸cz obowi膮zkowego wyzwalania niewolnik贸w izraelskich co siedem lat zdarza艂y si臋 liczne inne sytuacje odbarowywania niewolnik贸w wolno艣ci膮. Niekt贸rym udawa艂o si臋 zgromadzi膰 sum臋 potrzebn膮 na wykup, inni uzyskiwali j膮 przy pomocy rodziny, jeszcze inni otrzymywali niezb臋dne 艣rodki dzi臋ki wielkoduszno艣ci swych pan贸w.聽